Thi tốt nghiệp THPT 2026: 'Siết' ra đề, coi thi, chấm thi

Đồng thời, ông Huỳnh Văn Chương (ảnh) cũng nêu yêu cầu quyết liệt từ Bộ GD-ĐT trong tất cả các khâu: ra đề, coi thi, chấm thi.

ẢNH: NGUYỄN MẠNH

KHUYẾN KHÍCH SỬ DỤNG THIẾT BỊ QUÉT AN NINH

GS-TS Huỳnh Văn Chương chia sẻ năm nay là kỳ thi đầu tiên tổ chức sau khi thực hiện sắp xếp lại địa giới hành chính và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Số lượng các địa phương giảm đi nhưng số lượng thí sinh (TS) và địa bàn của nhiều tỉnh, thành tăng lên. Đây là một trong những vấn đề yêu cầu các địa phương cần phải tính toán phương án phù hợp để bảo đảm mọi hoạt động, từ hội đồng in sao đề thi đến các địa điểm thi, đều vận hành theo cách thuận lợi và an toàn nhất.

ẢNH: NHẬT THỊNH

Ngoài ra, trong bối cảnh việc sử dụng phổ biến công nghệ cao và đặc biệt là sự phát triển bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn tới nguy cơ lợi dụng để thực hiện hành vi gian lận trong thi cử, Bộ GD-ĐT đã phối hợp Bộ Công an cùng các địa phương có nhiều giải pháp đảm bảo an ninh, an toàn cho kỳ thi.

Một vấn đề khác là thời tiết vì kỳ thi được tổ chức vào tháng 6 có thể xảy ra tình trạng thời tiết cực đoan, như nắng nóng hoặc có nơi là lũ quét, giông bão… Dù các địa phương đã có nhiều kinh nghiệm nhưng không nên chủ quan mà cần phải xây dựng phương án và kịch bản cụ thể.

Thưa ông, như ông chia sẻ, nguy cơ sử dụng AI và các thiết bị công nghệ cao để gian lận thi cử ngày càng trở nên tinh vi. Vậy giải pháp cụ thể cho vấn đề này năm nay là gì?

GS-TS Huỳnh Văn Chương: Nguy cơ gian lận bằng công nghệ cao và AI hiện nay là vấn đề Bộ GD-ĐT đặc biệt quan tâm trong công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT. Các thiết bị gian lận ngày càng tinh vi, nhỏ gọn, khó phát hiện; trong khi AI có thể hỗ trợ giải đề trong thời gian rất ngắn nếu đề thi bị lọt ra ngoài. Bộ GD-ĐT đã yêu cầu các Sở GD-ĐT thực hiện tốt một số công việc sau:

Tuyên truyền, phổ biến cho 100% cán bộ, giáo viên tham gia công tác thi và TS dự thi nắm rõ: đề thi là tài liệu bí mật nhà nước thuộc cấp độ "tối mật". Việc sử dụng điện thoại di động, thiết bị công nghệ cao và công cụ AI hoặc bất cứ hành vi nào để gian lận, làm lộ, lọt, phát tán đề thi trong thời gian bảo mật sẽ để lại hậu quả nghiêm trọng, không những bị đình chỉ thi mà có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Đối với những địa bàn, điểm thi, phòng thi được đánh giá có nguy cơ cao xảy ra tình trạng TS sử dụng điện thoại di động, thiết bị công nghệ cao để gian lận, chúng tôi khuyến khích các hội đồng thi tăng cường sử dụng thiết bị quét an ninh cầm tay để kiểm soát TS trước khi vào phòng thi. Trong quá trình triển khai cần phối hợp chặt chẽ với lực lượng công an để tập huấn kỹ năng sử dụng thiết bị cho cán bộ coi thi, đảm bảo hiệu quả thiết thực, văn minh và tuyệt đối không làm mất thời gian, gây áp lực, căng thẳng tâm lý cho TS. Cần thông tin, tuyên truyền rõ để phụ huynh và học sinh hiểu đây là biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ sự công bằng của kỳ thi, bảo vệ quyền lợi chính đáng của TS và hỗ trợ cán bộ coi thi hoàn thành nhiệm vụ.

Bên cạnh đó, công tác bảo mật tiếp tục được siết chặt ở tất cả các khâu, từ ra đề, in sao, vận chuyển, coi thi đến chấm thi.

Quan điểm của Bộ là bảo đảm kỳ thi diễn ra nghiêm túc, công bằng, khách quan và an toàn.

HUY ĐỘNG KHOẢNG 6.000 CÁN BỘ CỦA CÁC CƠ SỞ ĐH THAM GIA

Công tác thanh kiểm tra sẽ được thực hiện thế nào để đảm bảo mọi khâu của kỳ thi đều được giám sát, thưa ông?

Chúng tôi lưu ý là việc kiểm tra trước, trong và sau kỳ thi đều phải được coi trọng và thực hiện đầy đủ ở tất cả các khâu. Bộ GD-ĐT huy động khoảng 6.000 cán bộ của các cơ sở ĐH để tham gia khâu kiểm tra, giúp giám sát an ninh, an toàn của kỳ thi theo quy chế. Kết quả kỳ thi này còn sử dụng để tuyển sinh ĐH nên trách nhiệm của trường ĐH cũng rất cao.

ẢNH: NGỌC LONG

Tất cả cán bộ trường ĐH tham gia đều đã được Bộ GD-ĐT tập huấn rất kỹ và giải đáp tất cả thắc mắc trước khi thực hiện nhiệm vụ ở các địa phương theo phân công. Kinh nghiệm tổ chức thi cho thấy những tình huống phát sinh, bất thường không năm nào giống năm nào nên quy trình được thiết kế chặt chẽ và công tác thanh kiểm tra cũng thực hiện nghiêm túc. Tuy nhiên, yếu tố con người vẫn là quan trọng số 1. Do vậy, chúng tôi luôn nhắc nhở ban chỉ đạo kỳ thi ở các địa phương phải tăng cường tập huấn, nhắc nhở cán bộ coi thi bởi đây chính là đối tượng trực tiếp tham gia cùng TS trong phòng thi và chính là người sẽ có kinh nghiệm để quan sát được các em có vi phạm hay không.

ĐỀ THI, CHẤM THI RA SAO ĐỂ TRÁNH "LỎNG - CHẶT" ?

Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu đề thi tốt nghiệp THPT phải bảo đảm chất lượng, có độ phân hóa phù hợp với mục đích của kỳ thi. Năm trước, nhiều ý kiến cho rằng đề thi một số môn như toán, tiếng Anh có những nội dung quá khó. Năm nay, Bộ có cân nhắc, tính toán như thế nào về tính vừa sức và phù hợp của đề thi, thưa ông?

Chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng đề thi bảo đảm chất lượng, có độ phân hóa phù hợp với mục đích của kỳ thi là yêu cầu rất quan trọng đối với công tác khảo thí hiện nay.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT có mục tiêu trước hết là xét công nhận tốt nghiệp cho học sinh phổ thông trên phạm vi toàn quốc. Tuy nhiên, nhiều năm qua, kết quả kỳ thi cũng được các cơ sở giáo dục ĐH sử dụng rộng rãi trong tuyển sinh. Vì vậy, đề thi phải đồng thời đáp ứng được cả hai yêu cầu này.

Trên tinh thần đó, Bộ GD-ĐT tiếp tục xây dựng đề thi theo hướng bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm có các câu hỏi ở mức độ phù hợp để xét tốt nghiệp, đồng thời tăng cường các câu hỏi có tính phân hóa nhằm hỗ trợ các trường ĐH, cao đẳng sử dụng kết quả thi trong tuyển sinh.

Trong quá trình xây dựng đề, Bộ đặc biệt chú trọng khâu thử nghiệm, phân tích dữ liệu khảo thí và hoàn thiện ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa để bảo đảm độ tin cậy, tính phân hóa và sự ổn định của đề thi qua các năm.

Mục tiêu là để kết quả kỳ thi phản ánh sát năng lực học sinh, bảo đảm công bằng, khách quan và đáp ứng được yêu cầu của cả giáo dục phổ thông và tuyển sinh ĐH.

Chỉ thị của Thủ tướng nêu rõ yêu cầu chấm thi môn tự luận phải đảm bảo khách quan, công bằng. Dư luận những năm gần đây cũng đặt vấn đề liệu có tình trạng "chấm chặt, chấm lỏng" đối với môn ngữ văn khi một số địa phương có điểm thi môn này quá cao. Vậy, Bộ GD-ĐT có giải pháp gì quyết liệt hơn cho việc chấm thi môn tự luận?

Với việc chấm thi môn ngữ văn - môn tự luận duy nhất trong kỳ thi, chúng tôi đặt ra 3 giải pháp. Thứ nhất, đề thi phải đảm bảo độ phân hóa tốt hơn. Thứ hai là hướng chấm thi phải đầy đủ, rõ ràng hơn để việc chấm thi thuận lợi, đồng đều giữa các địa phương. Thứ ba là đặt việc nâng cao trách nhiệm của hội đồng chấm thi và giáo viên chấm thi lên hàng đầu. Năm nay, vấn đề tăng cường trách nhiệm được nhấn mạnh hơn nữa.

Chúng tôi đã có phiên họp với 34 giám đốc sở GD-ĐT để tiếp tục bàn giải pháp kỹ hơn trong khâu chấm thi tự luận nhằm đảm bảo việc chấm thi công bằng giữa tất cả các địa phương. Đây là trách nhiệm của cả hội đồng ra đề, hướng dẫn chấm đến từng giáo viên được điều động tham gia chấm thi.

Bộ GD-ĐT cũng quy định các hội đồng chấm thi tự luận phải tiến hành chấm thử và công bố kết quả chấm thử. Sau đó tiến hành chấm chung để rút kinh nghiệm trước khi chấm chính thức. Ngoài ra, còn phải thực hiện quy định về chấm kiểm tra (ngẫu nhiên) để đảm bảo việc chấm thi ngữ văn đúng quy định, đúng hướng dẫn.