Đào tạo, cập nhật kiến thức y khoa: Siết hậu kiểm để 'sàng lọc' chất lượng

Ngày 26.9, Bộ Y tế phối hợp Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM) tổ chức hội thảo bảo đảm chất lượng đào tạo liên tục và đào tạo cấp chứng chỉ kỹ thuật chuyên môn cho cán bộ y tế.

Tự chủ phải gắn với trách nhiệm

TS-BS Nguyễn Ngô Quang, Cục trưởng Cục Khoa học công nghệ và đào tạo (Bộ Y tế), ghi nhận thời gian qua, nhiều đơn vị đã tổ chức tốt, có trách nhiệm trong hoạt động cập nhật kiến thức y khoa liên tục và đào tạo chuyên môn kỹ thuật cho cán bộ y tế, thực hiện đúng quy định và hướng dẫn.

ẢNH: BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

Tuy nhiên, qua theo dõi, giám sát, cơ quan chức năng phát hiện một số đơn vị tổ chức đào tạo y khoa chưa bảo đảm chất lượng, thậm chí mang tính hình thức, đặc biệt ở các khóa đào tạo chuyên môn kỹ thuật. Cơ quan bảo hiểm y tế cũng phát hiện một số chứng chỉ đào tạo không đúng quy định, ảnh hưởng đến chất lượng nguồn nhân lực và uy tín cơ sở khám chữa bệnh.

Theo ông Quang, cần thống nhất cách hướng dẫn, thực hiện quy định giữa Bộ Y tế và các địa phương. Hiện các đơn vị được tự chủ tổ chức đào tạo theo hướng dẫn, nhưng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chí, tiêu chuẩn và chịu trách nhiệm về chất lượng.

“Tự chủ không phải là tự do để tổ chức, mà phải nghiên cứu các tiêu chí, tiêu chuẩn, hướng dẫn để thực hiện cho đúng”, ông Quang nhấn mạnh.

Theo ông, giảm tiền kiểm phải đi đôi với tăng cường hậu kiểm. Các đơn vị phải tuân thủ quy định, thực hiện trách nhiệm giải trình và chịu trách nhiệm trước pháp luật; đồng thời chấn chỉnh hoạt động đào tạo liên tục, đào tạo chuyên môn kỹ thuật, bảo đảm từ tháng 10.2026 không còn tình trạng thực hiện sai quy định.

TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM, lưu ý cơ sở y tế chưa từng triển khai một kỹ thuật thì không được đào tạo kỹ thuật đó. Ngay cả khi đã triển khai, cơ sở cũng phải đáp ứng các điều kiện về số lượng ca bệnh, trang thiết bị, vật tư, khu vực thực hành, kiểm soát nhiễm khuẩn, xử trí biến chứng và bảo đảm an toàn người bệnh.

Số lượng học viên cũng phải phù hợp với năng lực thực tế của cơ sở, tránh quá tải làm ảnh hưởng chất lượng đào tạo và quyền lợi người bệnh.

Chứng chỉ phải phản ánh năng lực thực hành

Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM đặt trọng tâm vào năng lực người học sau đào tạo, thay vì chỉ đánh giá qua số tiết học, nhất là đối với kỹ thuật nguy cơ cao.

ẢNH: BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

“Chứng chỉ xác nhận kết quả đào tạo, không đồng nghĩa với quyền đương nhiên thực hiện kỹ thuật ở mọi cơ sở”, TS-BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu lưu ý.

Theo ông Châu, để thực hiện kỹ thuật tại cơ sở khám chữa bệnh, người hành nghề phải có chứng chỉ đào tạo hợp pháp, đủ năng lực và được người chịu trách nhiệm chuyên môn của cơ sở cho phép bằng văn bản.

Ông đề xuất Bộ Y tế xây dựng khung chuẩn tối thiểu về đầu vào, năng lực đầu ra, thời lượng lý thuyết, thực hành, số ca cần thiết và phương thức đánh giá. Việc hậu kiểm cần dựa trên mức độ nguy cơ và dữ liệu quản lý, tập trung vào các chương trình có dấu hiệu bất thường như thời gian đào tạo quá ngắn đối với kỹ thuật nguy cơ cao, ít ca thực hành, số học viên tăng đột biến hoặc tỷ lệ đạt 100%.

Thiếu tướng, TS-BS Trần Quốc Việt, Giám đốc Bệnh viện Quân y 175, cho rằng điều quan trọng không phải số người học, thời gian đào tạo hay số chứng chỉ được cấp, mà là sau đào tạo, người học có đủ năng lực thực hiện kỹ thuật độc lập, an toàn cho người bệnh hay không.

ẢNH: BỆNH VIỆN QUÂN Y 175

Đại tá, GS-TS Nguyễn Văn Ba, Phó giám đốc Bệnh viện Quân y 175, kiến nghị Bộ Y tế hướng dẫn cụ thể việc tổ chức, quản lý và đánh giá chất lượng đào tạo; thống nhất chuẩn đầu ra, đánh giá năng lực và công nhận kết quả giữa các cơ sở y tế.

Ông cũng đề xuất tăng cường liên kết, chia sẻ chương trình, giảng viên và kinh nghiệm; đồng thời chú trọng đánh giá sau đào tạo, hậu kiểm lâm sàng để bảo đảm người học có năng lực thực hành thực tế.